Uitgangspunten van het Maatschappelijk Werk
Psychosociale competenties
Iedere volwassene in onze samenleving wordt geacht
over zeven competenties te beschikken. Kinderen en
jongeren leren, onderweg naar volwassenheid, zich op deze zeven gebieden competent te gedragen. Sommige kinderen, jongeren en volwassenen blijken
moeite te hebben met deze competenties. Dat kan zijn
vanwege leerstoornissen, vanwege een handicap of
door ouderdom. Vaak is het van tijdelijke aard, bijvoorbeeld
vanwege een ingrijpende gebeurtenis zoals
een sterfgeval, ontslag, scheiding of puberteit. De hulpverlening van het Maatschappelijk Werk richt zich op de
psychosociale competenties van mensen.
Psychosociale competentie is het vermogen van
mensen om:
• zelfstandig ervaringen te verwerken
Het gaat hier met name om ingrijpende gebeurtenissen
en emoties. Zoals de verwerking van het
plotseling overlijden van een partner, ontslag van
de kostwinner en de daaruit volgende werkloosheid
en inkomensachteruitgang, echtscheiding en
de daaruit volgende omgangsregeling met de
kinderen.
• zorg te dragen voor de gezinsleden
Bij deze vaardigheid gaat het onder meer om
opvoeding. Maar ook omgaan met relatieproblemen,
met de rolverdeling in het gezin (samenlevingsverband) en het huishouden
horen hierbij, en de verzorging van zieke
of gebrekkige huisgenoten en familieleden.
• relaties aan te gaan en te onderhouden
Onder deze vaardigheid verstaan we vrienden
maken, ontstane vriendschappen onderhouden,
normale omgang met buren, deelname aan
verenigingsleven, omgaan met cultuurverschillen,
omgaan met collega’s.
• te zorgen voor de bestaansmiddelen van het huishouden
Hieronder vallen competenties als zorgen voor
redelijke huisvesting en voldoende inkomsten,
evenals verantwoord bestedingsgedrag en gebruikmaking
van sociale uitkeringen en fondsen.
• zich te kunnen redden in een nieuwe of veranderende culturele omgeving
Dit betreft het vermogen van allochtonen om zich
te redden in de gangbare Nederlandse cultuur.
Maar ook de vaardigheid van autochtone
Nederlanders om zich aan te passen aan de ‘multicultureel’
wordende omgeving.
• gebruik te maken van de publieke rechten en voorzieningen
Gebruik maken van bijvoorbeeld recht op een
sociale uitkering of huursubsidie of van het recht
op gezinsverzorging is ook een psychosociale
vaardigheid.
• gehoor te geven aan de publieke (burger)plichten
Psychosociaal vaardige mensen zorgen voor eigen
inkomsten uit werk, voor goed nabuurschap,
maken zonodig verantwoord gebruik van sociale
uitkeringen en nemen verantwoordelijkheid voor
verplichtingen die samenhangen met het gebruik
van publieke voorzieningen zoals schuldregelingen.
Zelfredzaamheid
Mensen die zelf hun problemen aankunnen noemt
men zelfredzaam. Het Maatschappelijk
Werk richt zich vanouds op het bevorderen, versterken,
herstellen en instandhouden van zelfredzaamheid
van cliënten.
Terug naar Maatschappelijk Werk